બોલીવૂડના જાણીતા દિગ્દર્શક ચંદ્રા બરોટનું રવિવાર, 20 જુલાઈ 2025ના રોજ 86 વર્ષની વયે મુંબઈના બાંદ્રા સ્થિત હોસ્પિટલમાં નિધન થયું. તેઓ છેલ્લા સાત વર્ષથી પલ્મોનરી ફાઈબ્રોસિસ નામની ગંભીર શ્વાસસંબંધિત બીમારીથી પીડાઈ રહ્યા હતા. તેમના અવસાનના સમાચારથી ભારતીય ફિલ્મ જગતમાં દુઃખની લાગણી વ્યાપી છે.

ચંદ્રા બરોટને સૌથી વધુ ઓળખ 1978ની આઇકોનિક ફિલ્મ ‘Don’ માટે મળી હતી, જેના દિગ્દર્શન દ્વારા તેમણે અમિતાભ બચ્ચનના ફિલ્મી કારકિર્દીને નવી ઊંચાઈ આપી હતી. આ ફિલ્મ ભારતીય સિનેમાની ‘કલ્ટ ક્લાસિક’ ગણાય છે.

ફિલ્મી યાત્રા અને Don પાછળની કહાની

ચંદ્રા બરોટે પોતાના કરિયરની શરૂઆત સુપ્રસિદ્ધ અભિનેતા અને ફિલ્મકાર મનોજ કુમારની સહાયરૂપ ડિરેક્ટર તરીકે કરી હતી. તેમણે ‘પુરબ ઔર પછિમ’ જેવી ફિલ્મોમાં સહકાર્ય કર્યું હતું. તેમના દિગ્દર્શન હેઠળની પ્રથમ ફિલ્મ ‘Don’ હતી, જે અત્યંત સફળ રહી અને બચ્ચનના ફિલ્મી ઇમેજમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર લાવ્યો.

Don ફિલ્મ વાસ્તવમાં ચંદ્રા બરોટના મિત્ર નરીમન ઇરાણીની આર્થિક મદદ માટે બનાવવામાં આવી હતી. ફિલ્મની સ્ક્રિપ્ટ સલીમ-જાવેદ દ્વારા લખાઈ હતી, જેને શરૂઆતમાં દેવ આનંદ, ધર્મેન્દ્ર અને જીતેન્દ્ર જેવા કલાકારોએ નકારી દીધી હતી. તેમ છતાં, ચંદ્રા બરોટના દિગ્દર્શન અને બચ્ચનના શક્તિશાળી અભિનયે ફિલ્મને ભવિષ્યમાં કલ્ટ સ્ટેટસ સુધી લઈ ગઈ.

Don ફિલ્મનો વારસો

Don એ માત્ર એક ફિલ્મ ન રહી, તે એક ફ્રેન્ચાઇઝમાં પરિણમાઈ. વર્ષ 2006માં ફરહાન અખ્તરે શાહરુખ ખાનને લઈને ‘Don: The Chase Begins Again’ બનાવી અને તેને 2011માં Don 2 સાથે આગળ વધાર્યો. હાલ Don 3 તૈયાર થઈ રહી છે, જેમાં રણવીર સિંહ અને કૃતિ સેનન જોવા મળશે.

આ ફિલ્મને દક્ષિણ ભારતીય ભાષાઓમાં પણ રીમેક કરવામાં આવી છે – જેમાં 2007 અને 2012માં અજીતકુમાર સાથે તમિલ રીમેક ‘Billa’, અને 2009માં પ્રભાસ સાથે તેલુગુ રીમેક રજૂ થયું.

ચંદ્રા બરોટનો વારસો

Don સિવાય ચંદ્રા બરોટે ‘Aashrita’ (1989) અને ‘Pyar Bhara Dil’ (1991) જેવી ફિલ્મોનું દિગ્દર્શન કર્યું હતું. તેમનાં કેટલાક અન્ય પ્રોજેક્ટ્સ જેમ કે ‘Boss’ અને ‘Neil Ko Pakadna… Impossible’ અધૂરા રહી ગયા.

તેમનો જન્મ પૂર્વ આફ્રિકાના તાનઝાનિયામાં એક ગુજરાતી પરિવારમાં થયો હતો. 1960ના દાયકાની વંશીય અશાંતિના કારણે તેઓ પરિવાર સાથે ભારતમાં વસ્યા હતા. ટાન્ઝાનિયામાં તેઓ Barclay’s Bankમાં નોકરી કરતા હતા, પરંતુ ફિલ્મો પ્રત્યેનો જુસ્સો તેમને બોલિવૂડ સુધી લઈ આવ્યો. એક ગુજરાતી તરીકે, તેમણે પોતાની ફિલ્મોમાં ગુજરાતી સંસ્કૃતિ અને પ્રતિબદ્ધતાને જાગૃત રાખી.

ચંદ્રા બરોટના અવસાન સાથે ભારતીય સિનેમાએ એક ઊંડી ખોટ અનુભવી છે. Donના ગીતો જેવી કે ‘Khaike Paan Banaraswala’ અને તેના dialog આજે પણ ભક્તિ અને રોમાંચ સાથે યાદ કરવામાં આવે છે.