ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડ (BCCI) આજે વિશ્વનું સૌથી ધનિક અને પ્રભાવશાળી ક્રિકેટ સંચાલન સંસ્થાન બની ચૂક્યું છે. માત્ર ક્રિકેટની પ્રવૃત્તિઓમાંથી નહીં, પણ તેના રોકાણોના વ્યાજમાંથી પણ BCCI વર્ષદીઠ ₹1000 કરોડથી વધુ કમાઈ રહી છે. હાલમાં BCCI પાસે આશરે ₹30,000 કરોડનું રિઝર્વ ફંડ છે, જેમાંથી તે આ વ્યાજ કમાણી મેળવે છે.

IPL: આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત

2023-24 નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન BCCI એ કુલ ₹9,741.7 કરોડની આવક નોંધાવી છે. તેમાં IPLનો ફાળો ₹5,761 કરોડનો રહ્યો છે, જે બોર્ડની કુલ આવકનો લગભગ 60% ભાગ છે. IPLના મીડિયા અધિકારો અને સ્પોન્સરશિપના માધ્યમથી BCCI એ રમત જગતમાં પોતાનું વચન સ્થાપિત કર્યું છે.

BCCIની અંદાજિત આવક (2023-24)

• વ્યાજ આવક: ₹1000 કરોડ
• IPL રેવન્યૂ: ₹7000 કરોડથી વધુ
• બ્રોડકાસ્ટિંગ રાઇટ્સ: ₹1200 – ₹1500 કરોડ
• સ્પોન્સરશિપ અને લાઇસન્સિંગ: ₹300 – ₹500 કરોડ
• ICC ભાગીદારીમાંથી આવક: ₹700 – ₹1000 કરોડ
• ટિકિટ વેચાણ અને અન્ય સ્ત્રોત: ₹200 – ₹300 કરોડ
• કુલ વાર્ષિક આવક: અંદાજે ₹10,000 થી ₹12,000 કરોડ

નોન-IPL આવકમાં પણ વૃદ્ધિ

BCCI હવે નોન-IPL મીડિયા રાઇટ્સ, મહિલા પ્રીમિયર લીગ (WPL), આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ રાઇટ્સ અને સ્થાનિક ટૂર્નામેન્ટ્સ (રણજી ટ્રોફી, દુલીપ ટ્રોફી) જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ આવક વધારવાના પ્રયાસમાં છે. નોન-IPL માધ્યમથી છેલ્લા વર્ષમાં BCCI એ ₹361 કરોડની વધારાની આવક મેળવી છે.

ભવિષ્યની સંભાવનાઓ

BCCIની પાસે રિઝર્વ ફંડ અને વ્યાજની સ્થિર આવક હોવાથી તે સ્થાનિક ક્રિકેટના વ્યાપારીકરણથી નોન-IPL ક્ષેત્રમાં પણ મજબૂત ગ્રોથ મેળવી શકે છે. આર્થિક રીતે મજબૂત BCCI હવે મહિલા ક્રિકેટ અને ગ્રાસરૂટ લેવલની સ્પર્ધાઓમાં પણ રોકાણ કરીને ભારતીય ક્રિકેટના નવા યુગની શરૂઆત કરી રહી છે.