12 જૂન, 2025ના રોજ અમદાવાદમાં બનેલી એર ઈન્ડિયાની વિમાન દુર્ઘટના મામલે હવે ચોંકાવનારા તથ્યો સામે આવ્યા છે. દુર્ઘટનામાં જીવતા બચેલા એકમાત્ર યાત્રિક સિવાય તમામ મુસાફરો અને ક્રૂ સભ્યોનું મૃત્યુ થયું હતું. હવે આ મામલે વિમાન દુર્ઘટના તપાસ બોર્ડ (AAIB) દ્વારા પ્રાથમિક તપાસનો રિપોર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.
તપાસના મુખ્ય મુદ્દા:
- 15 પાનાનો રિપોર્ટ જાહેર: AAIBએ જાહેર કરેલા રિપોર્ટમાં દુર્ઘટનાના સમયગાળા દરમિયાનના અંતિમ પળોની વિગતવાર વિગતો જાહેર કરી છે.
- ટેકઓફ પછી તુરંત એન્જિન બંધ: એર ઈન્ડિયાનું બોઇંગ 787-8 વિમાનના ટેકઓફ કર્યા પછી માત્ર થોડા સેકન્ડમાં બંને એન્જિન અચાનક બંધ થઈ ગયા.
- ફ્યુઅલ કટઓફ સ્વિચમાં બંધ: વિમાનના બંને એન્જિનને ઈંધણ આપતી ફ્યુઅલ કટઓફ સ્વિચ ‘RUN’થી ‘CUTOFF’ સ્થિતિમાં એક જ સેકન્ડમાં ગઈ, જેના કારણે એન્જિનને ઈંધણ મળવાનું બંધ થયું.
- પાયલટો વચ્ચે સંવાદ: Cockpit Voice Recorder મુજબ, મુખ્ય પાયલટે પ્રશ્ન કર્યો કે, “સ્વિચ કટઓફ કેમ કરી?” બીજા પાયલટે જવાબ આપ્યો, “મેં નથી કરી.”
- પાવર ખોરવાઈ જતા RAT સક્રિય થયું: વિમાનના પાવર સિસ્ટમ ફેલ થતાં Ram Air Turbine (RAT) સક્રિય થયું, આ પ્રક્રિયા સીસીટીવીમાં પકડાઈ છે.
- માત્ર 32 સેકન્ડ સુધી હવામાં: એન્જિન બંધ થયા પછી વિમાન માત્ર 32 સેકન્ડ સુધી હવામાં રહી શક્યું.
- એન્જિન રીસ્ટાર્ટનો પ્રયાસ નિષ્ફળ: વિમાનના પાયલટે એન્જિન ફરી ચાલુ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેમાંથી માત્ર પહેલું એન્જિન થોડી ક્ષણો માટે ચાલુ થયું, બીજું તો ચાલુ થઈ ન શક્યું.
- ‘Mayday’ કોલ અને અંતિમ પળો: 01:39:05 IST પર પાયલટે ‘MAYDAY MAYDAY MAYDAY’ કોલ આપ્યો, પરંતુ ATC તરફથી કોલ સાઇન પૂછાયા બાદ કોઈ પ્રતિસાદ મળ્યો નહીં. તરત જ વિમાન રનવેના 1.7 કિમી દૂર એક હોસ્ટેલની ઈમારત પર ક્રેશ થયું.
અન્ય તપાસી વિગતો:
- ટેકઓફ દરમિયાન બધું સામાન્ય હતું: બ્લેક બોક્સના ડેટા અનુસાર ટેકઓફ દરમિયાન વિમાન પૂર્ણ થ્રસ્ટ પર હતું. ફ્લેપ્સ, લેન્ડિંગ ગિયર યોગ્ય સ્થિતિમાં હતા.
- ફ્યુઅલ ગુણવત્તા યોગ્ય: ફ્યુઅલમાં કોઈ ગંદકી કે દોષ નહોતો નોંધાયો.
- વાતાવરણ: ઘટનાના સમયે હવામાન સારી સ્થિતિમાં હતું — વિઝિબિલિટી પણ યોગ્ય હતી, અને કોઈ પક્ષી સાથે અથડામણ નહોતી.
- પાયલટો અનુભવયુક્ત અને ફિટ: બંને પાયલટ તંદુરસ્ત, અનુભવી અને ઊંઘપૂરતા હતા — માનવીય ભૂલના કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી.
- વિમાનનું વજન નિયમસર: વિમાનમાં લદાયેલું વજન તેમજ કાર્ગો નિયમિત હદમાં હતું, અને કોઈ ખતરનાક સામગ્રી નહોતી.
- વિમાનનો કાટમાળ સુરક્ષિત: ઘટના સ્થળે ડ્રોન ફૂટેજ દ્વારા દસ્તાવેજીકરણ થયું છે અને વિમાનના કાટમાળને અમદાવાદ એરપોર્ટ નજીક સુરક્ષિત રીતે સંગ્રહવામાં આવ્યો છે.
હજુ છે વિસ્તૃત તપાસ બાકી
AAIBએ રાત્રિના 1 વાગ્યે આ રિપોર્ટ જાહેર કર્યો હતો. તથાપિ, અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ માત્ર પ્રાથમિક તપાસ છે અને હજી વિગતવાર અને આખરી રિપોર્ટ માટે તપાસ ચાલુ છે.