ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચે ચાલી રહેલી મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) પરની વાટાઘાટો બંને પક્ષો માટે ઐતિહાસિક સાબિત થઈ શકે છે. આ કરારને ઔપચારિક રીતે બ્રોડ-બેઝ્ડ ટ્રેડ એન્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એગ્રીમેન્ટ કહેવામાં આવે છે, જેની શરૂઆત 2007માં થઈ હતી.

કરારનો મુખ્ય હેતુ માલ અને સેવાઓના વેપાર, રોકાણ, બૌદ્ધિક સંપદા અધિકારો, સરકારી ખરીદી અને સ્પર્ધા નીતિ જેવા ક્ષેત્રોને આવરી લેવાનો છે.

છેલ્લા દાયકામાં અનેક રાઉન્ડની વાટાઘાટો છતાં, અલગ આર્થિક પ્રાથમિકતાઓ અને નિયમોને કારણે પ્રગતિ ધીમી રહી હતી. EU ભારત પાસેથી ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનો પર ટેરિફ ઘટાડવા અને સેવા ક્ષેત્ર સુધી વધુ પહોંચ માંગે છે, જ્યારે ભારત તેની વિકાસ જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને સુગમતા માગે છે.

જો આ કરાર અમલમાં આવે છે, તો EU ભારતનો સૌથી મોટો વેપાર ભાગીદાર બનશે અને સાથે સાથે વિદેશી રોકાણનો મજબૂત સ્ત્રોત પણ પૂરું પાડશે, જે ભારતની વૈશ્વિક વેપાર હાજરીને વધારશે.

યુરોપિયન યુનિયન માટે આ કરાર મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનનું વૈવિધ્યીકરણ કરવા માંગે છે.

2013માં અટકેલી આ વાટાઘાટો COVID-19 રોગચાળો, રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને સપ્લાય ચેઇન કટોકટી પછી 2022માં ફરી શરૂ કરવામાં આવી હતી. હાલ ચર્ચાઓનું કેન્દ્ર ટકાઉ વિકાસ, ડિજિટલ વેપાર અને મજબૂત સપ્લાય ચેઇન પર છે.

જો આ કરાર પૂર્ણ થાય છે, તો તે ફક્ત ભારત અને EU વચ્ચેના વેપાર અને રોકાણને નવી ઊંચાઈએ લઈ જશે એટલું જ નહીં, પરંતુ ભારતને વૈશ્વિક આર્થિક નિયમો બનાવવામાં આગેવાની લેતા દેશોમાં સ્થાન અપાવશે અને વિશ્વના અન્ય મુખ્ય અર્થતંત્રો સાથેની વાટાઘાટોમાં પણ ભારતને મજબૂત સ્થિતિ આપશે.