વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) એ ચેતવણી આપી છે કે ચિકનગુનિયા વાયરસનો ખતરો હવે 119 દેશોમાં ફેલાઈ ગયો છે, જેના કારણે 5.6 અબજ લોકો જોખમ હેઠળ છે. લગભગ 20 વર્ષ પહેલાં તબાહી મચાવનાર આ વાયરસ ફરીથી માથું ઉચકી રહ્યો છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ચિકનગુનિયા વાયરસ લા રિયુનિયન, મેયોટ અને મોરેશિયસથી ફેલાઈ મેડાગાસ્કર, સોમાલિયા અને કેન્યા સુધી પહોંચ્યો છે. હવે ચીનના ગુઆંગડોંગ પ્રાંતમાં તેના 7000થી વધુ કેસ નોંધાયા છે. વાયરસને કાબૂમાં લેવા માટે ચીનમાં વિશાળ મચ્છરો છોડવામાં આવી રહ્યા છે, જે નાના ચિકનગુનિયા ફેલાવતા મચ્છરોનો નાશ કરે છે. સરકારએ ઘરઆંગણે પાણી જમા ન કરવા ચેતવણી આપી છે અને નિયમ તોડનારને 1 લાખ રૂપિયાથી વધુ દંડ ફટકારવાની વાત કરી છે.

WHOના જણાવ્યા મુજબ ચિકનગુનિયાનો ખતરો હવે એશિયા ઉપરાંત યુરોપ સુધી ફેલાઈ ગયો છે. ફ્રાન્સમાં 800થી વધુ કેસ નોંધાયા છે, જેમાં 12 સ્થાનિક ચેપના કેસ સામેલ છે, જ્યારે ઇટલીમાં પણ તાજેતરમાં એક કેસ નોંધાયો છે. હવામાન પરિવર્તન અને વૈશ્વિક પર્યટનને કારણે વાયરસ યુરોપમાં ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે. ભારતમાં પણ સોમાંચા દરમિયાન મચ્છરોનો ત્રાસ વધવાથી ચિકનગુનિયાના કેસ વધે છે.

ડોક્ટરો જણાવે છે કે સંક્રમિત મચ્છર કરડ્યાના 4થી 8 દિવસ પછી ચિકનગુનિયાના લક્ષણો દેખાય છે. તેમાં ઊંચો તાવ, હાથ-પગના સાંધામાં અસહ્ય દુખાવો, માથાનો દુખાવો, સ્નાયુઓમાં દુખાવો, થાક, ફોલ્લીઓ અને ક્યારેક આંખમાં બળતરા કે ઉલટી જેવા લક્ષણો હોય છે. સાંધાનો દુખાવો અઠવાડિયા કે મહિનાઓ સુધી રહી શકે છે. હાલમાં આ વાયરસ માટે કોઈ ચોક્કસ એન્ટિવાયરલ સારવાર નથી; માત્ર લક્ષણોના આધારે સારવાર કરવામાં આવે છે. તાવ માટે પેરાસીટામોલ અને દુખાવા માટે પેઇનકિલર્સ આપવામાં આવે છે. દર્દીઓને આરામ અને પૂરતું પાણી પીવાની સલાહ આપવામાં આવે છે, જ્યારે સાંધાના દુખાવા માટે હળવો શારીરિક ઉપચાર ફાયદાકારક હોય છે.

ચિકનગુનિયાથી બચવા માટે મચ્છરથી રક્ષણ મહત્વપૂર્ણ છે. અખ્ખી બાંયના કપડાં પહેરવા, મચ્છરદાનીનો ઉપયોગ, ઘરની આસપાસ પાણી જમા ન થવા દેવું, પાણીના કન્ટેનર ઢાંકીને રાખવા, મચ્છર ભગાડનાર ક્રીમ કે સ્પ્રેનો ઉપયોગ અને બારીઓ-દરવાજા પર જાળી લગાવવી જરૂરી છે. સોમાંચા દરમિયાન વિશેષ સાવધાની રાખવી જોઈએ, કારણ કે આ ઋતુમાં ચિકનગુનિયાનો પ્રકોપ સૌથી વધુ હોય છે.