અમેરિકાના રિપબ્લિકન સેનેટર માઈક લીએ તાજેતરમાં H-1B વિઝા પર પ્રતિબંધ મૂકવાની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પરની એક પોસ્ટના જવાબમાં તેમણે સીધો સવાલ ઉઠાવ્યો – “શું હવે H-1B વિઝા પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો સમય આવી ગયો છે?”

આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે એક પોસ્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે અમેરિકાની રિટેલ જાયન્ટ વોલમાર્ટના એક અધિકારીને ભારતીય H-1B કર્મચારીઓને પ્રાથમિકતા આપવા માટે લાંચ આપવામાં આવી હતી. માઈક લીએ આ મુદ્દે અવાજ ઉઠાવતા અમેરિકામાં ચાલી રહેલી H-1B વિઝા ચર્ચાને વધુ ગરમાવી દીધી છે.

H-1B વિઝા શું છે?

1990માં શરૂ થયેલ H-1B વિઝા અમેરિકાની કંપનીઓને ચોક્કસ વ્યવસાયોમાં વિદેશી કુશળ કર્મચારીઓને રાખવાની મંજૂરી આપે છે. આ વિઝા સામાન્ય રીતે ત્રણ વર્ષ માટે માન્ય હોય છે અને મહત્તમ છ વર્ષ સુધી લંબાવી શકાય છે. દર વર્ષે 65,000 વિઝા જાહેર થાય છે, જ્યારે અમેરિકાની યુનિવર્સિટીઓમાંથી માસ્ટર કે પીએચડી કરનારા માટે વધારાના 20,000 વિઝા આપવામાં આવે છે.

ભારત વર્ષોથી H-1B કાર્યક્રમનો સૌથી મોટો લાભાર્થી રહ્યો છે, ખાસ કરીને IT અને ટેકનોલોજી સેક્ટરમાં. હજારો ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ દર વર્ષે આ વિઝા દ્વારા અમેરિકામાં કામ કરવા જાય છે.

અમેરિકામાં મતભેદ

H-1B મુદ્દે અમેરિકાની અંદર જ ભારે મતભેદ છે. ઉપપ્રમુખ જેડી વેન્સે તાજેતરમાં કહ્યું કે મોટી ટેક કંપનીઓ અમેરિકન કર્મચારીઓને કાઢી મૂકી H-1B વિઝા ધરાવતા વિદેશી કર્મચારીઓને રાખી રહી છે, જે સ્થાનિક પ્રોફેશનલ્સ માટે અન્યાયરૂપ છે.

બીજી તરફ, પૂર્વ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે H-1Bને એક “શાનદાર કાર્યક્રમ” ગણાવ્યું હતું અને જણાવ્યું હતું કે આ વિઝા અમેરિકાની ઘણી કંપનીઓ માટે જરૂરી છે.

USCIS ડિરેક્ટર અને સંભવિત ફેરફારો

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સિટિઝનશિપ એન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસિસ (USCIS)ના નવા ડિરેક્ટર જોસેફ એડલોએ કહ્યું કે H-1B વિઝાનો ઉપયોગ અમેરિકન અર્થતંત્ર અને કામદારોને પૂરક બનાવવા માટે થવો જોઈએ.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર H-1B લોટરી સિસ્ટમનો અંત લાવીને પગાર આધારિત પ્રાથમિકતા સિસ્ટમ અમલમાં લાવવાનો વિચાર કરી રહ્યું છે. આથી વધારે પગાર મેળવનારા ઉમેદવારોને પ્રથમતા મળશે.

ભારત માટે શક્ય અસર

ભારતીય વ્યાવસાયિકો ખાસ કરીને IT, ઈજનેરી અને હેલ્થકેર સેક્ટરમાં H-1B વિઝા પર મોટા પ્રમાણમાં નિર્ભર છે. જો અમેરિકા આ વિઝા પ્રોગ્રામમાં કડક નિયમો લાવે અથવા તેને બંધ કરે તો તેનો સીધો ફટકો ભારતીય પ્રતિભા અને ભારતના IT ઉદ્યોગ પર પડશે. આથી હજારો યુવાનોના અમેરિકન સપનાઓને મોટો ઝટકો લાગી શકે છે.